Pełny przewodnik po europaletach

Europaleta ma 1200 × 800 × 144 mm, waży około 25 kg i przenosi 1500 kg nośności roboczej w transporcie.

Te cztery liczby są punktem wyjścia większości rozmów i punktem, w którym zaskakująco wiele z nich się psuje — bo paleta o tych wymiarach nie musi być paletą EPAL, a 1500 kg to tylko jedna z wartości obciążeń, z których każdą nazywa się „nośnością”.

Co czyni paletę paletą EPAL

Wymiary są łatwą częścią. Tym, co uprawnia paletę do noszenia znaku EPAL, jest UIC 435-2: specyfikacja określająca drewno, wilgotność, liczbę i położenie gwoździ, wymiary klocków i oznakowanie.

Licencjonowana paleta EPAL nosi:

• EPAL w owalu na lewym klocku,
• numer licencji, kod kraju i dane produkcyjne na klocku środkowym,
• stempel IPPC / ISPM 15, gdy drewno poddano obróbce termicznej,
• oraz klamrę kontrolną na klocku narożnym, wbijaną przy inspekcji.

Paleta zbudowana według tego samego rysunku bez licencji jest paletą „w wymiarze euro” albo „1200 × 800″. Może być zupełnie dobra. Nie jest wymienialna w systemie, nie da się jej wymienić sztuka za sztukę na rampie oczekującej EPAL, a opisanie jej jako EPAL na dokumencie dostawy to twierdzenie, na które ktoś może się powołać.

Jeśli wymieniasz palety, licencja ma znaczenie. Jeśli Twoje palety jadą w jedną stronę i nie wracają — zwykle nie, a płacenie dopłaty za EPAL do palety, która na miejscu trafi na złom, to powszechny i kosztowny nawyk.

Wartości obciążeń

To najbardziej pogmatwany temat w zakupie palet, a pomyłka konsekwentnie idzie w wygodną stronę.

EPAL publikuje dwie liczby, nie trzy. Większość tego, co krąży jako trzecia, to czyjaś wartość regałowa powtarzana aż zabrzmiała urzędowo.

Wartość	Liczba	Co znaczy
Nośność robocza	1500 kg	Obciążenie publikowane przez EPAL dla palety zgodnej, przy normalnym obchodzeniu się i w transporcie
Najniższa paleta w stosie	maks. 5500 kg	Warunek podany przez EPAL: załadowane palety sztaplowane na twardym, równym podłożu
Regał	brak wartości EPAL	Zależy od systemu regałowego, rozstawu belek i rozkładu obciążenia — pytanie do projektanta regału, nie do dostawcy palet

Wartość 5500 kg jest cytowana błędnie najczęściej. To nie jest ogólna nośność statyczna pojedynczej palety i nie wolno jej przenosić na regał, wózek widłowy ani dopuszczalne obciążenie użytkowe. Opisuje jedną sytuację: załadowane palety sztaplowane na twardym, równym podłożu, i ile udźwignie paleta na dole tego stosu.

Granica wiążąca leży zwykle w regale i tam właśnie nie ma uniwersalnej liczby. Paleta leżąca na belkach opiera się na dwóch krawędziach, a między nimi jest niepodparte drewno — udźwignie więc znacznie mniej niż na posadzce. O ile mniej, to cecha systemu regałowego i rozkładu obciążenia, a nie palety. Jeśli Twój towar trafia na końcu do regału belkowego, weź liczbę od tego, kto regał projektował. Planowanie według liczby z karty katalogowej palety to sposób, w jaki przeciąża się belkę.

ISPM 15

ISPM 15 reguluje opakowania drewniane przekraczające granice: muszą być poddane obróbce termicznej (albo, historycznie, fumigacji) i oznakowane.

• Wewnątrz UE palety przemieszczane między państwami członkowskimi nie wymagają obróbki wg ISPM 15.
• Przy wyjeździe z UE i wjeździe do niej — wymagają. Obejmuje to od 2021 r. Wielką Brytanię, co zaskoczyło bardzo wielu.
• Stempel podaje kod kraju, numer rejestracyjny producenta i HT dla obróbki termicznej.

Paleta bez obróbki, która dotrze do granicy wymagającej ISPM 15, zostaje zawrócona, odesłana albo zniszczona na koszt importera, a towar, który wiezie, zostaje zatrzymany razem z nią. To nie grzywna — to dostawa, która się nie odbywa.

Dwie kwestie praktyczne. Obróbka termiczna to nie suszenie komorowe, choć często idą w parze, a sam stempel KD nie jest zgodnością. Palety naprawiane trzeba ponownie oznakować — paleta naprawiona drewnem nieobrobionym po cichu przestała być zgodna, wciąż nosząc stary znak.

Nowa, używana czy jednorazowa

	EPAL nowa	EPAL używana, klasa A	Jednorazowa / lekka
Typowa masa	25 kg	25 kg	9–18 kg
Nośność robocza	1500 kg	1500 kg	500–1200 kg
Wymienialna	tak	tak	nie
Nadaje się do	systemu, regału, ciężkich ładunków	systemu, większości dystrybucji	eksportu, gdy paleta nie wraca

Rachunek rozstrzygający jest prosty i rzadko robiony: jeśli paleta nie wraca, jej cena jest kosztem wysyłki. Paleta jednorazowa za pół ceny i pół masy zdejmuje przy tym wagę z ładunku ograniczonego ładownością, co na pełnej naczepie potrafi być warte więcej niż sama paleta.

Rachunek idący w drugą stronę: paleta lekka, która załamie się w transporcie, kosztuje towar, który wiezie. Dobieraj paletę do ładunku, a nie do faktury.

Klasy palet używanych

• Klasa A — czysta, bez napraw albo z jedną wymienioną deską, jasne drewno. Nadaje się do większości dystrybucji.
• Klasa B — wyraźnie używana, kilka napraw, ciemniejsza. Do użytku wewnętrznego i strumieni odpadowych.
• Poniżej to drewno opałowe sprzedawane jako paleta.

Klasyfikacja nie jest znormalizowana między dostawcami. Zapytaj, co klasa oznacza u nich, wprost, zanim zamówisz samochód.

Ile się mieści

Pojazd	Euro 1200 × 800	Przemysłowa 1200 × 1000
Naczepa firanowa 13,6 m	33	26
Solo 7,2 m	18	14
Kontener 40 stóp	25	21
Kontener 20 stóp	11	10

W jednej warstwie, ładowane na podłodze. Piętrowanie podwaja te liczby, gdy pozwala wysokość i obciążenie.

Czasem spotkasz podawane 34 dla naczepy 13,6 m. Obróć palety tak, by bok 800 mm szedł wzdłuż naczepy, a siedemnaście rzędów po dwie da 34 palety w dokładnie 13 600 mm — bez zapasu. Działa na papierze i nie działa na rampie. Wszyscy spedytorzy, z którymi pracujemy, podają 33.

Kalkulator załadunku liczy to również dla Twojego formatu kartonu i mówi, czy załadunek kończy się na powierzchni, czy na masie.

Puste palety źle się wozi

Szczegół, który kosztuje i o którym prawie się nie mówi: naczepa pustych palet to ładunek objętościowy, nie wagowy. Naczepa 13,6 m mieści około 600–700 pustych europalet w stosach, czyli mniej więcej 17 ton — dużo poniżej ładowności, ale na styk z wysokością.

Jeśli kupujesz palety w ilościach, kupuj je na pełne samochody. Ładunek częściowy palet płaci ten sam fracht co pełny za ułamek towaru i jest głównym czynnikiem ceny z dostawą.

Co powinna zawierać oferta

Pozycja	Dlaczego ma znaczenie
Licencjonowana EPAL czy wymiar euro	Inny produkt, inna cena
Nowa czy używana, z klasą zdefiniowaną wprost	„Klasa A” nie znaczy wszędzie tego samego
Obróbka ISPM 15 czy nie	Decyduje, czy paleta może opuścić UE
Nośność robocza i to, co dopuszcza system regałowy	Wiążący jest zwykle regał, a ta liczba nie pochodzi od palety
Wilgotność	Powyżej 22 % spleśnieje w kontenerze
Palet na ładunek	Puste palety wycenia się na samochody, nie na sztuki

Wilgotność jest tym, o czym się zapomina. Paleta o wilgotności 25 %, zamknięta na cztery tygodnie w kontenerze, przyjeżdża z pleśnią na sobie i często na towarze, który wiezie. Podaj maksimum, a przy frachcie morskim żądaj suszenia komorowego do 18 % lub mniej, zamiast przyjmować „obróbka termiczna” jako odpowiedź na inne pytanie.

Co nam przysłać

Powiedz, dokąd jadą palety, czy wracają i co się z nimi dzieje na miejscu — regał, sztaplowanie na posadzce czy podanie wprost do maszyny. Te trzy odpowiedzi zmieniają specyfikację bardziej niż cokolwiek z karty katalogowej.

Jeśli kupujesz dziś nowe EPAL do eksportu w jedną stronę, na to spojrzymy najpierw i zwykle jest to największa oszczędność jednostkowa w programie paletowym.